Katoen | Sven Beckert

Samenleving

Eigenlijk is dit boek niets voor mij. Het is veel te dik, maar ik moet toegeven wel prachtig diepgravend. Ja, dat dan wel weer. Dat maakte ook dat ik bleef lezen in het uitgebreid onderzoek dat Sven Beckert deed naar de drijfveren in het kapitalisme door de eeuwen heen en hoe dat kapitalisme – genadeloos en wereldwijd – om zich heen grijpt. Hoe slavernij, grond-toe-eigening, de invloed van staten en het nationalisme het kapitalisme ongebreideld lieten/laten groeien. In dit belangrijke boek Katoen, de opkomst van de moderne wereldeconomie stelt historicus Sven Beckert in een even uitgebreide als kleurrijke geschiedschrijving dat katoen de drijvende kracht achter de industriële revolutie van de negentiende eeuw is geweest. De welvaart in de katoenindustrie hing nauw samen met de opkomst van het moderne kapitalisme. De grote winst die met deze grondstof te behalen viel, zorgde voor een continue strijd tussen slaven, planters, handelslieden, politici, arbeiders en fabrikanten. De handel zorgde voor grote welvaartsgroei, maar ook voor stuitende economische ongelijkheid. Zo kreeg het kapitalisme door de katoenindustrie in zeer korte periode een heel ander gezicht. Sven Beckert laat op briljante en caleidoscopische wijze zien hoe tekenend deze omwenteling is geweest voor de wereld waarin we nu leven. Zoals ik al zei, ik las dit historisch belangrijke boek helemaal uit. Het maakt me nieuwsgieriger naar een verdere verdieping in geschiedenissen van onze samenlevingen. Het maakt me ook alerter hoe de risico’s van het huidige maar alsmaar toenemende kapitalisme en nationalistisch denken de wereld verder zal verstoren. Gelijkheid en klimaatverbetering is verder weg dan ooit. Dat maakt me niet alleen alerter maar zeker ook bezorgder dan ooit.